The Taxonomy

A shared vocabulary for describing technology.

Each category is a question people ask about a technology, and its elements are the answers. Choose a category, then an element, to see its icon and what it means. New to the terms? Read the concepts.

Nederlands: machine reviewed translation.It has not been checked by a fluent reviewer.Translation status

Verschijningsvorm

Elements 11

Hoe komen mensen in aanraking met wat dit systeem oplevert?

De vorm die de uitvoer van dit systeem aanneemt als die de buitenwereld bereikt: een scherm of bord, een prijs, een melding, een poort die opengaat, een gesproken antwoord. Hoe mensen de uitvoer tegenkomen, niet de uitvoergegevens zelf.

About this category

Verschijningsvorm

Hoe komen mensen in aanraking met wat dit systeem oplevert?

Datachain

Answer: Some outputs stay inside other systems and never reach people. Answer it when people meet the output.
Icon shape: The system itself: why it exists, who is involved, what it does, and the points where it meets the world.

Variables

Beschrijving Optional

Een automatische afschrijving of betalingDe uitvoer is een geldtransactie zonder dat jij iets doet: tol die wordt afgeschreven als je onder een tolportaal door rijdt, een ritprijs die wordt afgeschreven als je uitcheckt, een boete die wordt opgelegd, een uitbetaling die wordt vrijgegeven. Vaak de minst zichtbare vorm: je komt er pas achteraf achter via een afschrift.

Een chatbotbericht of gesproken antwoordDe uitvoer komt als antwoord in een gesprek: een bericht van een chatbot, een reactie van een spraakassistent, een geautomatiseerde telefoonmedewerker. Je komt met het systeem in aanraking door ermee te praten, en het moet duidelijk zijn dat je niet met een mens praat.

Een dynamische prijs of dynamisch tariefDe uitvoer zie je terug in wat iets kost: tol die stijgt bij drukte op de weg, een hogere ritprijs bij veel vraag, een parkeertarief dat meebeweegt met de vraag, een persoonlijk aanbod. Het systeem zelf zie je misschien nooit, alleen de prijs die het heeft bepaald.

Wat je ziet in een app of feedDe uitvoer is de volgorde zelf: welke berichten, producten, resultaten of prijzen bovenaan staan, en welke je nooit ziet. Er is geen moment waarop je het systeem opmerkt; het bepaalt hoe het scherm eruitziet waar je al naar keek.

Een poort, slagboom of machineDe uitvoer is iets dat beweegt: een toegangspoortje dat opengaat of dicht blijft, een slagboom, een bezorgrobot, een deurslot. Door de fysieke beweging merk je de beslissing; het commando dat de beweging in gang zet, hoort bij de uitvoergegevens van het systeem.

Een melding op je telefoonDe uitvoer bereikt je op je eigen apparaat: een pushmelding, sms, e-mail of melding in een app. Het systeem zoekt jou op in plaats van te wachten tot je kijkt; of je dit kunt uitzetten, is een vraag die hoort bij Toegang tot gegevens en Rechten.

Een mens die ernaar handeltDe uitvoer bereikt je via een mens: een agent die je staande houdt na een melding, een dossierbehandelaar die een aanbeveling opvolgt, een arts die een risicoscore leest. Je hebt met een mens te maken, maar een systeem heeft beïnvloed wat die doet; je recht om dat te weten en aan te vechten blijft gelden.

Een geprint kaartje of een briefDe uitvoer komt op papier: een parkeerbon, een volgnummer, een instapkaart, een brief met een beslissing in de bus. Het werk van het systeem bereikt je via een fysiek document, soms dagen nadat het systeem draaide.

Een scherm of bordDe uitvoer verschijnt op een scherm op de plek zelf: een matrixbord boven de weg, een vertrekbord, het scherm van een informatiezuil, een uitlezing op een dashboard. Je komt met het systeem in aanraking door te lezen wat het laat zien.

Een sein of licht dat verandertDe uitvoer verandert wat de omgeving je vertelt: een verkeerslicht dat zich aanpast aan de doorstroming, straatverlichting die feller wordt als er mensen langskomen, een statuslampje dat rood wordt. Zo subtiel dat de meeste mensen nooit doorhebben dat een systeem dit heeft beslist.

Een gesproken mededelingDe uitvoer wordt op de plek zelf hardop afgespeeld: een mededeling via de omroepinstallatie, een computerstem bij een oversteekplaats of perron, een hoorbaar alarm. Bereikt iedereen die aanwezig is, ook mensen die nooit naar een scherm hebben gekeken.

Een chatbotbericht of gesproken antwoord

De uitvoer komt als antwoord in een gesprek: een bericht van een chatbot, een reactie van een spraakassistent, een geautomatiseerde telefoonmedewerker. Je komt met het systeem in aanraking door ermee te praten, en het moet duidelijk zijn dat je niet met een mens praat.

Variables

Beschrijving Optional

Sources

EU AI Act Article 50(1) — people must be informed they are interacting with an AI systemRegulation (EU) 2024/1689, Article 50(1).